Fahrettin Kerim Gökay Cad.

Yazıcı Apt. No:111 D:2 Kadıköy | İstanbul

+90 539 914 23 10

uckun@burakuckun.com

Pts - Cts: 10:30 - 18:00

Randevu ve İrtibat Saatlerimiz

Özgüven Nedir? Nasıl Kazanılır

Özgüven, bireyin kendi yeteneklerine, değerlerine ve potansiyeline olan inancıdır. Çocukluk ve ergenlik dönemlerinde gelişmeye başlayan özgüven, ömür boyu evrimleşmeye devam eder. Sağlıklı özgüven; bireyin kendi değerini tanıması, bağımsızlık ve sorumluluk, olumlu inançlar, etkili iletişim ve hedef belirleme gibi bileşenlerden oluşur. Negatif çocukluk deneyimleri, başarısızlık korkusu, geçmişteki başarısızlıklar, hatalar ve negatif iç konuşmalar, düşük özgüvene yol açabilir.

Bu makalede, özgüven nedir, özgüveni etkileyen faktörler, özgüven eksikliğinin belirtileri ve özgüveni artırmanın yolları gibi ana başlıkları ele alıyoruz. Ayrıca, özgüven eksikliğinin üstesinden gelmek için nasıl bir yol izleyebileceğinize ve özgüvenli ile düşük özgüvenli kişilerin özelliklerine değineceğiz.

Yazı İçeriği:

Özgüven Nedir?

Özgüven, bireyin kendine, yeteneklerine ve kendi kararlarına olan inancı ve güvenidir. Başarıya ulaşmada önemli bir rolü olan özgüven, çeşitli yollarla geliştirilebilir. “Özgüven” terimi kişinin kendisine olan güveni ve inancını ifade ederken; “öz saygı” ise kişinin kendine olan saygısı ve sevgisini ifade eder. 

Öz güveni geliştirmek bağımsızlığı teşvik etmek, kendini kabul etmek ve kararlılık geliştirmekle olur. Bağımsız düşünme egzersizleri yapmak, özgün kimliğinizi benimsemek ve hedeflerinize güvenle ilerlemek için çok fayda sağlar.

Kendine Güvenin Temelleri:

  1. Kendini Tanıma: Kendi güçlü ve zayıf yönlerinizi bilin.
  2. Olumlu Düşünme Becerisi: Olumlu düşünceler benimseyin, negatif düşüncelerden kaçının. Evet, bu kolay değil dediğinizi duyar gibiyim ama bu gerçekten öğrenilebilir bir beceridir.
  3. Hedef Belirleme: Hedefiniz, ulaşılabilir hedefler olsun. Bunlara ulaşmak için harekete geçip hedefin gerektirdiği adımları atmanız gerektiğini unutmayın.
 

Bu unsurlar, özgüveninizi adım adım inşa etmenize yardımcı olabilir. Kendi içsel gücünüzü keşfetmek ve özgüveninizi artırmak, yaşamınızdaki birçok alanda olumlu değişikliklere yol açabilir.

Özgüveni Etkileyen Faktörler Nelerdir?

Özgüveni etkileyen faktörler bireyin yaşamındaki pek çok yönü kapsar. Bu faktörlerin doğru anlaşılması, özgüven eksikliği ile başa çıkma ve özgüven geliştirme sürecinde kişiye çok yardımcı olur.

Aile ve Sosyal Çevre

Destekleyici bir aile yaklaşımı, çocuğun özgüven gelişimi için kritiktir. Çocuğun ihtiyaçlarının uygun şekilde karşılanması ve değerli hissettirilmesi, özgüveni pekiştirir. Öğretmenlerin ve okul ortamının olumlu olması, özgüveni artırırken, negatif davranışlar özgüveni azaltabilir. Pozitif ilişkiler özgüveni artırırken, negatif ilişkiler özgüveni azaltabilir.

Kişisel Başarılar ve Geri Bildirimler

Akademik başarı, kişinin kendine olan inancını güçlendirir ve yeteneklerine olan güvenini artırır. Pozitif geri bildirim ve kendini olumlu algılama, özgüveni yükseltir.

Fiziksel ve Psikolojik Sağlık

Pozitif bir beden imajı ve kendini iyi algılama, daha yüksek özgüven ile ilişkilidir. Fiziksel sağlık sorunları ve stres gibi psikolojik faktörler, çocuğun psikolojisi ve özgüveni üzerinde etkili olabilir.

Özgüvenli Olmanın Faydaları Nelerdir?

Öz güvenli bireylerin yaşamlarında karşılaştıkları olumlu sonuçlar, özgüvenin sadece kişisel değil, aynı zamanda sosyal ve profesyonel hayatta da önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Yüksek özgüven, bireylerin daha etkili iletişim kurmalarını ve akademik olarak başarılı olmalarını sağlar. Bu, özgüvenli bireylerin hem eğitim hem de iş hayatında daha başarılı olmalarına olanak tanır. Pozitif iç diyalog, stres ve anksiyete gibi negatif duyguları azaltmaya yardımcı olur. Kendine güvenen bireyler, genellikle daha yüksek yaşam tatmini ve daha iyi bir fiziksel sağlığa sahiptir.

Özgüven, kariyerde ilerleme için gerekli olan kararlılık ve cesareti beraberinde getirir. Kendine güvenen bireyler, hedeflerine ulaşma konusunda daha kararlıdır ve bu da onlara profesyonel ve kişisel tatmin sağlar. Öz güvenli olmak bireyin içsel potansiyelini ortaya çıkarırken, başarıya giden yolda itici bir güç haline gelir. Hem günlük hayatta hem de uzun vadeli hedeflere ulaşma yolculuğunda bireyin kendini daha iyi ifade etmesine ve daha mutlu, sağlıklı bir yaşam sürdürmesine katkıda bulunur.

Özgüveni Yüksek Kişilerin Özellikleri Nelerdir?

Öz güveni yüksek kişilerin özellikleri, onların hayatlarında nasıl pozitif bir fark yarattığını gösterir. Bu bireyler, yaşamın çeşitli alanlarında başarıya ulaşmalarını sağlayan belirgin özelliklere sahiptirler. Eyleme geçme ve sorumluluk alma konusunda iyidirler. Kararlarının ve eylemlerinin sorumluluğunu alırlar. Korkularıyla yüzleşir, bahane üretmezler. Konfor alanlarının dışına çıkmaktan çekinmezler. Ertelemek yerine, bugün harekete geçerler.

Özgüven nedir, özgüveni arttırma yolları nelerdirÖzgüveni yüksek kişiler başkalarının negatif düşüncelerinden etkilenmezler. Eleştiri yapmak ya da yargılamak yerine, kendi yeteneklerine güvenirler. Sınırlı kaynakları en verimli şekilde kullanırlar. Kendilerini başkalarıyla kıyaslamak yerine, kendi geçmiş benlikleriyle yarışırlar. Herkesi memnun etmeye çalışmak yerine, ilişkilerinin kalitesine odaklanırlar. 

Sürekli onay veya güvence arayışında değillerdir; kendilerine yeterler. Sorunları göz ardı etmek yerine, onlarla yüzleşirler. Başarısızlıklarından ders alır ve bunları başarıya ulaşmanın basamakları olarak kullanırlar. Esneklerdir ve tek bir plana ya da stratejiye bağlı kalmazlar. Kendi fikirlerine sahiptirler. Herhangi birinin söylediği ya da internetten okudukları her şeye körü körüne inanmazlar.

Özgüveni Düşük Kişilerin Özellikleri Nelerdir?

Özgüven eksikliği yaşayan bireyler sürekli olarak ne yapacakları konusunda kararsız kalırlar ve ne yapmaları gerektiğini sık sık başkalarına sorarlar. Yöneticilik gibi sorumluluk gerektiren pozisyonlardan kaçınırlar. Özel yaşamlarında da önemli kararları başkalarına bırakırlar. Sosyal ortamlarda kendilerini ifade etmekte zorlanırlar. Bu da sosyal anksiyete ve zayıf akademik performansa yol açabilir. 

Öz güveni eksik kişiler, başkaları tarafından onaylanma ve övülme ihtiyacı duyarlar; bu ihtiyaçları karşılanmadığında mutsuz olup, ilgilerini kaybederler. İlişkilerde kıskançlık da özgüven eksikliği belirtilerindendir. Bu kişiler, eleştiriye aşırı duyarlıdırlar. Eleştiri yapıldığında bunu kişisel algılarlar. Bu durum da onları sık sık yanlış anlamalara sürükleyebilir. Fiziksel görünümleriyle ilgili olumsuz düşüncelere sahiptirler. Kendilerini sürekli başkalarıyla kıyaslarlar ve asla memnun olmazlar. 

Özgüven geliştirme yollarını araştırarak sabırla kendi üzerinizde çalışırsanız, bu zorlukların üstesinden gelmeniz gayet mümkündür.

Aşırı Özgüvenin Zararları

Aşırı özgüven, bireylerin karşılaştıkları risk ve zorlukları küçümsemelerine yol açabilir. Bu durum da aslında yine özgüven eksikliğinden kaynaklanır. Aşırı öz güvenli kişiler, dışarıdan gelen tavsiye ve geri bildirimleri göz ardı etme eğilimindedirler. Bu da onların karar verme süreçlerinde önemli bilgileri kaçırmalarına ve dolayısıyla performanslarının düşmesine sebep olabilir. Aşırı özgüven, özellikle yeni ve bilinmeyen durumlarla karşılaşıldığında kişinin gereken hazırlığı yapmamasına, dolayısıyla da bu tür durumlarda stres seviyelerinin artmasına da neden olabilir. 

Aşırı Özgüvenin İş Yerindeki Olumsuz Etkileri:

  • Aşırı özgüvenli kişiler, gerçekleştirebileceklerinden daha fazlasını başarabileceklerini düşündükleri için gerçekçi olmayan beklenti ve hedefler içinde olurlar. Bu da başarısızlık şansını artırır.
  • İşverenler, aşırı öz güvenli bireylerin, sonuçları doğru bir şekilde tahmin edemeyecekleri veya gerçekçi planlar yapamayacakları konusunda endişe duyarlar.
  • Aşırı özgüvenli kişiler her şeyi kontrol etmek istese de, önemli hatalar yapmaya meyillidirler ve bu durum, işbirliği yapılması gereken ortamlarda sorunlara yol açabilir.
 

Özgüvenin aşırısı, bireyin kendi sınırlarını ve hatalarını tanıma ve kabul etme yeteneğini de olumsuz etkileyebilir. Bu da riskli davranışlara ve kötü kararlar vermelerine yol açabilir. Özgüven, dengeli ve gerçekçi bir şekilde ele alındığında ise bireyin gelişimine ve başarısına pozitif katkıda bulunur. Ancak aşırıya kaçıldığında, hem bireysel hem de profesyonel hayatta önemli zorluklara sebep olabilir. Bu nedenle, özgüvenin temelinde dışsal onay ihtiyacı yerine, kişisel farkındalık ve gerçekçi değerlendirme olmalıdır.

Sosyal Çevrenin Özgüven Üzerindeki Etkisi

Sosyal medya kullanımı ve gerçek hayattaki sosyal etkileşimlerin, özgüven üzerinde önemli olumsuz etkileri olabilir. Sosyal medyanın aşırı kullanımı, bireylerin kendilerini başkalarıyla kıyaslamasına ve dolayısıyla öz güven eksikliğine yol açabilmektedir. Bu nedenle, özellikle gençlerin sosyal medya kullanımını sınırlandırmak ve gerçek hayattaki sosyal etkileşimlerini artırmalarına teşvik etmek faydalı olur.

Sosyal Medya Kullanımını Sınırlandırmak:

  • Günde belirli saatlerde sosyal medyaya giriş yapın.
  • Sosyal medyada geçirilen zamanı azaltmak için uygulama kullanım sürelerini takip eden araçlar kullanın.
  • Gerçek hayatta sosyal etkileşimlerinizi artırmak için sosyal medya kullanımını azaltın.

Pozitif Destek ve Güçlü Sosyal Çevre:

  • Aile ve arkadaşlarınızdan olumlu destek alın.
  • Kendinizi iyi hissettiren ve sizi destekleyen kişilerle zaman geçirin.
  • Güçlü sosyal ilişkiler kurmak, özgüveninizi artırabilir ve kariyer başarısına, iletişim becerilerinin gelişimine, bilgi akışının desteklenmesine, öğrenmeye ve yaratıcılığın teşvik edilmesine katkıda bulunabilir.

Sosyal Çevre Oluşturma Stratejileri:

  • İhtiyaç ve beklentilerinizi anlayın.
  • Kendinize ve çevrenize güven verin.
  • Yeni deneyimlere açık olun ve inisiyatif alın.
  • Sohbet başlatma konusunda girişimlerde bulunun.
  • Gerekirse profesyonel yardım alın.

Özgüveni Artırmanın Yolları

Özgüveni artırmanın yollarını araştırıyorsanız, bunu başarmak için kendi iç dünyanıza dönük bir yolculuk yapmanız gerekeceğini bilmelisiniz. Buna hazır olmanız önemlidir. Özgüvenli olmak için öncelikle kişisel bakımınıza önem verin ve kendinizi iyi hissettiren kıyafetleri giyin. Olumlu düşünün, kendinizi tanıyın ve nazik, cömert biri olmaya çalışın. Planlı olun, hazırlıklı olun ve küçük hedefler belirleyerek başlayın. 

Kendinizi dürüstçe değerlendirin, gerektiğinde hayır demekten çekinmeyin. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyin ve gardırobunuzu güncelleyin. Kendinize bir bütçe planı yapın, merakınızı canlı tutun ve enerjinizi tüketen insanlardan kaçının. Kendi öneminizi ve değerinizi her zaman hatırlayın.

Düzenli egzersiz yapmak, sosyal, akademik ve atletik becerilerinizi geliştirerek özgüveninizi artırabilir. Sağlıklı beslenme genel sağlık durumunuzu ve dolayısıyla zihinsel durumunuzu ve özgüveninizi olumlu yönde etkileyebilir. Bu alışkanlıklar sizi daha enerjik ve pozitif hissettirebilir.

Özgüven eksikliği ile mücadelede etkili olduğu bilinen bazı stratejileri uygulamayı düşünebilirsiniz:

  • Güçlü ve zayıf yönlerinizi belirleyin.
  • Kendi üzerinizde çalışmak için gerçekçi hedefler koyun.
  • Başarılarınızı ve ilerlemenizi takdir edin.
  • Negatif düşüncelerinizi fark edin ve onları olumlu ifadelerle değiştirin.
  • Kendinize karşı nazik ve anlayışlı olun.
  • Her sabah aynanın karşısında kendinize gülümseyin ve iltifatlar edin.
  • Etkili iletişim tekniklerini öğrenme konusunda destek alın.
  • Yeni insanlarla tanışmak için sosyal hayatınızı canlandırın, sosyal çevrenizi genişletecek aktivitelerde bulunun.
  • Kendinizi ifade etme becerilerinizi geliştirmek için pratik yapın.
 

Bu adımları uygulama konusunda çaba göstermek, özgüveninizi kademeli olarak artırmanıza ve hem kişisel hem de profesyonel yaşamınızda daha mutlu ve tatmin olmanıza yardımcı olacaktır. Unutmayın; özgüven, sürekli bir gelişim ve öğrenme sürecidir. Bu nedenle kendinize karşı sabırlı ve anlayışlı olmanız gerekir.

Başarısızlıkla Başa Çıkma

Başarısızlıkla başa çıkabilme becerilerimizi geliştirmemiz, özgüvenimizi korumamız ve hatta artırmamız için bize çok yardımcı olacaktır. Başarısızlık karşısında nasıl davranacağımız, duygularımızı nasıl yöneteceğimiz ve ileriye nasıl bakacağımız, başarı ve başarısızlık algımızla ilgilidir. Başarısızlıkla etkili bir şekilde başa çıkmanıza yardımcı olabilecek bazı yollar şunlardır:

Kendine Karşı Dürüst Olmak ve Duyguları Anlamak:

  • Başarısızlığın nedenlerini objektif bir şekilde analiz edin.
  • Duygularınızı tanıyın ve kabul edin; öfke, hayal kırıklığı veya üzüntü hissetmek normaldir.
  • Kendinize duygusal olarak zaman ayırın, ancak bu durumda takılıp kalmayın.
 

Destek Sistemlerinden Yararlanmak ve Beklentileri Yönetmek:

  • Arkadaşlarınızdan, ailenizden veya bir psikoloğunuzdan destek alın.
  • Gerçekçi beklentilere sahip olun ve başarı ile başarısızlık arasındaki dengeyi anlayın.
  • Beklentilerinizi ve hedeflerinizi yeniden değerlendirin.
 

Başarısızlıktan Öğrenmek ve İleriye Bakmak:

  • Başarısızlığı, öğrenme ve gelişim için bir fırsat olarak görün.
  • Yeni hedefler belirleyin ve bu hedeflere ulaşmak için bir plan yapın.
  • Kendinizi affedin ve başarısızlığı bir başarı basamağı olarak kullanın.
 

Başarısızlıkla başa çıkma becerimizi geliştirmemiz, özgüvenimizi geliştirmemiz konusunda da çok fayda sağlayacaktır. Bu süreçte kendimize karşı nazik ve anlayışlı olmamız gerektiğini unutmayın.

Kendini Kabul Etmenin Önemi

Kendini kabul etmek, özgüvenin temel taşlarındandır. Bu süreç, iç diyalogun önemini anlamakla başlar. Kendi içimizdeki konuşmalarımız, kendimizi anlamamızı sağlarken, kendimizi savunmamız için de bizi güçlendirir ya da zayıflatır. Olumsuz düşünce kalıplarınızı tanımlamanız ve anlamanız, bu düşünceleri dönüştürmenin ilk adımıdır. Kendini kabul sadece bir kişisel bir süreç değil, aynı zamanda insan psikolojisinin temel taşlarındandır. Bu süreç, bireyin kendi değerini anlaması ve kendiyle barışık olmasını sağlar.

Olumsuz Düşünce Kalıplarını Tanıma ve Dönüştürme:

  • Kendi içsel diyalogunuzu gözlemleyin ve olumsuz düşünceleri belirleyin.
  • Olumsuz düşünceleri olumlu ifadelerle değiştirin.
  • Kendinize karşı nazik ve anlayışlı olun.

Kendini Kabulün Psikolojik Süreci:

  • Kişisel inançların psikolojimizi nasıl şekillendirdiğini anlamak.
  • Kendi algımızın sürekli bir süreç olduğunu ve deneyimler, etkileşimler ve toplumsal faktörler tarafından etkilendiğini kabul etmek.
  • Kendi düşüncelerimizi, duygularımızı ve inançlarımızı tanımanın ve anlamanın kendini kabul sürecindeki önemi.
 

Kendini kabul etmek, bireyin kendisini olduğu gibi, sevgi ve takdirle kabul etmesi anlamına gelir. Bu süreç, kendimize karşı geliştirdiğimiz doğal bir sevginin, kendimizi anlama ve düzenleme yeteneğimizin bir ürünüdür. Kendini kabul, özsaygı, öz güven ve kendine güven ile doğrudan ilişkilidir. Bireyin hem kişisel hem de profesyonel yaşamında daha mutlu ve daha verimli olmasına yardımcı olur.

Olumlu İç Diyaloğun Önemi

İç diyalog, duygularımızı, düşüncelerimizi ve davranışlarımızı işlememize, eylemlerimizi ve kararlarımızı hedefe yönlendirmemize yardımcı olur. Özgüvenimizi artırma ve özgüven eksikliği ile mücadelede iç olumlu bir iç diyalog geliştirmeyi başarmak çok önemlidir. Olumlu iç diyaloğa örnekler:

  • “Bunu yapabilirim, başarabilirim”
  • “Kendime güveniyorum, başaracağımı biliyorum”
  • “Ben iyi bir insanım, değerliyim”
  • “Endişelenmiyorum, gayet rahatım”
  • “Her deneyimden bir şeyler öğreniyorum”
  • “Mükemmellik değil, ilerleme peşindeyim”
  • “Kendimi olduğum gibi kabul ediyorum”
 

Kendi içimizdeki diyaloglar, özgüvenli bir kişinin özelliklerini geliştirmemize ve özgüven eksikliğinin üstesinden gelmemize yardımcı olur. Aşırı özgüvenin zararlarını önlemek için, iç diyaloglarımızı dengeli ve gerçekçi tutmalıyız. Kendimize yönelik olumlu ifadeler kullanarak ve eleştirel düşünme becerilerimizi geliştirerek, özgüvenimizi sağlıklı bir şekilde artırabiliriz.

Sık Sorulan Sorular

Kendi düşüncelerinize kulak verin ve onları değerlendirin, zorluklar karşısında ümidinizi kaybetmeyin. Sizi olumsuz etkileyen kişilerden uzaklaşın, aldığınız geri bildirimleri eleştirel bir şekilde filtreleyin ve değerlendirin. Kendi iç sesinizdeki memnuniyetsizliği bastırın ve kişisel gelişiminize odaklanın. Kendinizi dürüstçe değerlendirin, gerektiğinde hayır demekten çekinmeyin. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimseyin ve gardırobunuzu güncelleyin. Kendinize bir bütçe planı yapın, merakınızı canlı tutun ve enerjinizi tüketen insanlardan kaçının. Kendi öneminizi ve değerinizi her zaman hatırlayın

Özgüven, bireyin yeteneklerine sağlıklı bir inançken; ego, genellikle kişinin kendini aşırı önemseme ve başkalarından üstün görme durumudur.

Evet, aşırı özgüven, gerçekçi olmayan beklentilere, hatalı karar vermeye ve diğer insanların görüşlerini göz ardı etmeye yol açabilir. Dengeli bir özgüven, mütevazılık ve gerçekçilikle birleştiğinde en sağlıklı sonucu verir.

Çocuklarda özgüven, onların duygularını ifade etmelerine izin vermek, başarılarını takdir etmek, hatalarından öğrenmelerine yardımcı olmak ve koşulsuz sevgi göstermekle desteklenebilir.

Özgüven eksikliği, genellikle çocukluk ve ergenlik dönemlerinde yaşanan olumsuz deneyimler, eleştiriler veya başarısızlık korkusu gibi faktörlere bağlı olarak gelişebilir.

Picture of Kln. Psk. Burak Uçkun
Kln. Psk. Burak Uçkun

Hipnoterapi diplomasını dünyanın ulusal akreditasyona sahip ilk Hipnoterapi Akademisi olan, ABD Los Angeles’taki HMI College of Hypnotherapy‘de aldı. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi “Psikoloji” bölümünden, yüksek onur derecesiyle bölüm ikincisi olarak mezun oldu. “Klinik Psikoloji” alanında Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Beykent Üniversitesi‘nde başarıyla tamamlayarak, Uzman Klinik Psikolog unvanını aldı. Psikoloji alanındaki uzmanlığının yanı sıra inşaat mühendisliği lisans diplomasına da sahip olan Klinik Psikolog Burak Uçkun, "American Hypnosis Association" akredite hipnoterapistler listesinde yer almaktadır. Yetişkinler için Bilişsel Davranışçı Terapi ve Hipnoterapi yönelimli Psikoterapi hizmetleri vermekle beraber alandaki uzmanlara Hipnoz eğitimleri de vermektedir.

Yazarın Tüm Makaleleri
Picture of Kln. Psk. Burak Uçkun
Kln. Psk. Burak Uçkun

Hipnoterapi diplomasını dünyanın ulusal akreditasyona sahip ilk Hipnoterapi Akademisi olan, ABD Los Angeles’taki HMI College of Hypnotherapy‘de aldı. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi “Psikoloji” bölümünden, yüksek onur derecesiyle bölüm ikincisi olarak mezun oldu. “Klinik Psikoloji” alanında Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Beykent Üniversitesi‘nde başarıyla tamamlayarak, Uzman Klinik Psikolog unvanını aldı. Psikoloji alanındaki uzmanlığının yanı sıra inşaat mühendisliği lisans diplomasına da sahip olan Klinik Psikolog Burak Uçkun, "American Hypnosis Association" akredite hipnoterapistler listesinde yer almaktadır. Yetişkinler için Bilişsel Davranışçı Terapi ve Hipnoterapi yönelimli Psikoterapi hizmetleri vermekle beraber alandaki uzmanlara Hipnoz eğitimleri de vermektedir.

Yazarın Tüm Makaleleri

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Sorularınız mı var?

Telefon veya e-posta ile irtibata geçmekten çekinmeyin