Fahrettin Kerim Gökay Cad.

Yazıcı Apt. No:111 D:2 Kadıköy | İstanbul

+90 539 914 23 10

uckun@burakuckun.com

Pts - Cts: 10:30 - 18:00

Randevu ve İrtibat Saatlerimiz

Narsisizm ve Narsistik Kişilik Bozukluğu Nedir?

Narsistik bir çağda yaşıyoruz. Narsist ve narsisizm kavramları, günümüzde sıklıkla karşımıza çıkan terimlerdir. Peki narsisizm nedir? Narsist kime denir? Narsisizm terimi, kendine aşık olmayı tanımlayan ve kökeni Yunan mitolojisine dayanan bir kelimedir. Bu kelime, su yüzeyinde kendi yansımasını görüp aşık olan Narcissus’tan türetilmiştir. Bu yüzden, narsist kelimesinin doğru kullanımı “narsisist”; ve narsizm kelimesinin doğru kullanımı da aslında “narsisizm” şeklindedir. Ancak Google amca yazımızı arama sonuçlarına uygun bir şekilde sıralasın ve yazımız bu konuyu merak eden daha çok kişiye ulaşsın diye, makalemizde bu kavramları halk arasında bilindiği gibi “narsizm” ve “narsist” olarak kullanacağız.  

Narsisizm; kendine hayranlık duyma arzusu, üstünlük fantezileri, eleştiriye aşırı duyarlılık, insanları sömürme ve başkalarına karşı empati eksikliği gibi bir dizi özellik ile karakterize edilen bir tür yoğun öz sevgiyi ifade eder. Bu terimler kendine aşırı değer verme, başkalarının duygularını önemsememe, sürekli takdir ve onay arayışı gibi özellikleri taşıyan insanları tanımlamak için kullanılır. Halk arasında her kibirli kişiye “narsistik kişilik bozukluğu” yaftası yapıştırma yanılgısına düşülse de her kendini beğenmiş kişiye narsist demek doğru değildir. 

Bu makalede, klinik boyuta çok fazla girmeden, anlaşılır bir şekilde narsistik kişilik bozukluğu nedir; narsisim ve narsistik kişilik bozukluğunun belirtileri nelerdir; bu bozukluğun nedenleri ve tedavi yöntemleri gibi merak edilen soruların yanıtlarını ele alacağız. Ayrıca, narsist kişileri daha iyi anlamak ve onlarla ilişkilerimizi yönetmek için bireylerin nasıl adımlar atabileceğine de değineceğiz. Makalede narsist ne demek ve özellikleri nelerdir gibi konulara ışık tutarken, bu bozukluğun toplum ve bireyler üzerindeki etkisini inceleyeceğiz. Bu makale, narsist davranışlarla karşılaşan veya bu kişilik bozukluğuna sahip bireylerle etkileşimde bulunanlar için kısa bir rehber olmayı amaçlıyor.

Yazı İçeriği:

Narsisizm Nedir? Narsist kişilik özellikleri nelerdir ve narsistik kişilik bozukluğu tedavisi

Narsistik Kişilik Bozukluğu Nedir?

Narsistik kişilik bozukluğu, bireyin kendisini aşırı derecede önemli, çok değerli, eşsiz ve üstün olarak görmesi; empati yapma becerisinde eksiklikler yaşaması ve sürekli beğenilme ihtiyacı duymasıyla tanımlanan bir psikolojik sağlık sorunudur. Bu bozukluğa sahip kişiler, çevrelerindeki insanların kendileri hakkındaki düşüncelerine aşırı derecede önem verirler. İlgi odağı olmaktan büyük keyif alırlar ve kendilerini aşırı derecede beğenirler. Bu bireyler, her ortamda güçleri, başarıları ve fiziksel çekicilikleriyle öne çıkacaklarını, özel ayrıcalıklara sahip olacaklarını ve diğer insanlardan farklı, üstün bir muamele görmeleri gerektiğini düşünürler.

Günümüzde başkalarına “narsist” etiketi yapıştırmak, toplumda sıklıkla görülen bir yanılgıdır. Bu özellikleri taşıyan her kişide narsistik kişilik bozukluğu olduğunu düşünmeyin. Her kendini beğenmiş kişi narsist olarak tanımlanamaz. Herkeste az ya da çok narsisizm vardır. Klinik boyutta olmadığı sürece bu makalede belirtilen özellikler narsistik kişilik bozukluğu tanısı almayı gerektirmez. Konunun klinik boyutunu sadece uzmanlar değerlendirebilir. Bu nedenle, internette okuduklarınızla ne kendinize ne de başkasına bu tür bir tanı koymayın. Zira narsisizm aslında bir spektrumdur ve bireylerde farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Eğer sorumluluk alıyorsanız, sağduyuluysanız ve sağlıklı ilişkiler kurabiliyorsanız, bu narsistik kişilik bozukluğunuz olmadığı anlamına gelse de bazı narsistik özellikler taşıyor olabilirsiniz. Bu tür belirtiler, kişinin narsist olduğunuzu göstermez. Bu hatırlatmayı yaptıktan sonra devam edelim:

Narsistik Kişilik Özellikleri ve Belirtileri

DSM-5 (Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı-5) tanı ölçütlerine göre, Narsistik Kişilik Bozukluğu tanısı için bireyin aşağıdaki belirtilerden en az beşini göstermesi gerekmektedir:

  1. Başarılarını ve yeteneklerini abartma; gösterdiği başarılarla orantısız bir biçimde, üstün ve eşsiz biri olarak görülme beklentisi içinde olma.
  2. Sınırsız başarı, güç, zekâ, güzellik, mükemmellik ya da yüce ve ideal bir aşk hayalleri içinde olma.
  3. Özel ve eşi benzeri bulunmaz biri olduğuna inanmakla beraber, sadece özel ya da üstün özellikleri olan kişi ya da kurumlar tarafından anlaşılabileceğine ve ancak onlarla ilişki kurması gerektiğine inanma.
  4. Başkaları tarafından sürekli beğenilme ve hayran olunma ihtiyacı içinde olma
  5. Herhangi bir durumda kayırılarak özel muamele göreceğine ya da her şeyi hak ettiği inancıyla ne istiyorsa yapılması gerektiğine ilişkin orantısız ve otomatik itaat beklentisi içinde olma.
  6. Kendi amaçlarına ulaşmak amacıyla, kendi çıkarları için başkalarını kullanma, manipulasyon ve sömürme eğilimi içinde olma.
  7. Empati kuramama, başkalarının duygularını ve gereksinmelerini anlamakta isteksizlik ya da zorluk çekme.
  8. Başkalarını kıskanma ya da başkalarının kendisini kıskandığına inanma.
  9. Kendini beğenmiş, kibirli davranışlar ya da tutumlar sergilemekle beraber başkalarına sıklıkla saygısızca davranma.
Narsistik kişilik bozukluğu nedir, narsist belirtiler nelerdir ve narsisizm tedavisi

Bu belirtiler, bireyin sosyal ilişkilerini, iş yaşamını ve genel yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir. NKB, erkeklerde kadınlara göre daha sık görülmekle beraber, toplumda yüzde 1 ila 6 aralığında görülmektedir.

Narsistik kişilik bozukluğu, bireyin kendini sürekli olarak eleştirilerin üstünde görmesiyle kendini gösterir. Bu kişiler eleştirileri kabul etmekte zorlanır ve kendilerini koruma eğilimindedir. Çevrelerindeki insanları kontrol etmek ve yönlendirmek için manipülatif taktikler kullanarak, kişisel çıkarları doğrultusunda başkalarını bir araç olarak görür ve kullanırlar. Bu manipülatif davranışlar, narsist bireyin çevresini kendi isteklerine göre şekillendirme arzusunun bir sonucudur.

Narsist bireyler, yalnızca kendi statüsünde olan insanlarla arkadaşlık kurmak isterler. Ancak bu arkadaşlıklarda bile sürekli olarak üstün olma ihtiyacı hissederler ve çevrelerindeki insanlarla rekabet ederler. Kendi yeteneklerini ve başarılarını olduğundan çok daha üstün ve önemli görmeleri de bu durumu pekiştirir. Sürekli haklı çıkmak ve onaylanmak istedikleri ortamlarda bulunmak, narsist bireylerin en belirgin özelliklerindendir. Sürekli övülme beklentisi içinde olmaları ve bu övgüyü elde etmek için baskı yaratmaları, çevrelerindeki insanlara zor anlar yaşatır.

Bu bireyler, diğer insanları kendilerinden daha yeteneksiz, başarısız, zeki olmayan ve daha az güzel bulurlar. İnsanların kendilerine hizmet etmeleri gerektiğini varsayarlar ve bu hizmet beklentisi, narsistik kişilik bozukluğunun bir diğer önemli unsurudur. Toplumun bir parçası olduklarını düşünseler de, özel bir muameleyi hak ettiklerine ve toplumun en üstünde yer aldıklarına inanırlar.

Kendilerini başkalarının başarıları ve varlığı üzerinden tanımlamaları, narsist bireylerin sürekli olarak başkaları üzerinden var olma çabasını yansıtır. Bu bozukluğun temelinde genellikle çocukluk döneminde yaşanan değersizlik ve sevgisizlik duyguları yatar. Dışarıdan özgüvenli görünseler de, kendi içlerinde kırılgan bir özgüven taşırlar ve bu kırılganlığı göstermeyi en büyük korkuları olarak görürler.

Sağlıklı Narsisizm Nedir?

Sağlıklı narsisizme “özgüven” veya “olumlu bir benlik algısı” diyebiliriz. Narsistik kişilik bozukluğu ise bu davranışların daha yoğun, sürekli ve patolojik hallerinin gözlemlendiği bir psikolojik rahatsızlıktır. Toplumda narsisizm, genellikle aşırı özgüvenli, diğerlerini manipüle eden, empati yapamayan ve egoist kişiler olarak tanımlansa da bu tanım, birçok açıdan yanlış anlamalara yol açabilir. Narsistik özellikler sergilemek, narsistik kişilik bozukluğu teşhisi almak için yeterli değildir. Narsisizm sanıldığı gibi sadece büyüklenmeci bir yapıdan ibaret değildir; patolojik narsisizmin çok çeşitli boyutları vardır. (Gizli narsisizm, büyüklenmeci narsisizm, kırılgan narsisizm, pasif narsisizm, patolojik narsisizm, manipülatif narsisizm, obsesif narsisizm gibi…)  

Narsistik Kişilik Bozukluğu Nedenleri

Narsistik Kişilik Bozukluğunun kesin nedenleri tam olarak bilinmemektedir. Narsizmle ilgili bilimsel araştırmalar, bu kişilik bozukluğunun aile üyeleri arasında yaygın olduğunu göstermiştir. Bu da kalıtsal yatkınlığın söz konusu olabileceğine işaret ediyor. Dolayısıyla, genetik faktörlerin narsisizmde önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir.

Çevresel faktörler de bu bozukluğun gelişiminde etkili olabilir. Çocukluk çağında yaşanan travmalar; ebeveynlerin çocuğa aşırı ilgi göstererek gereksiz durumlarda bile sürekli övmesi; veya tam tersi olarak aşırı eleştirel ve kıyaslamacı tutumlar, narsistik kişilik özelliklerinin gelişimine zemin hazırlayabilir.

Ayrıca, fizyolojik faktörler de narsistik kişilik bozukluğunda etkili olabilir; beyin yapısı ve işleyişindeki bazı özellikler, narsistik kişilik özelliklerinin şekillenmesinde rol oynayabilmektedir.

Narsistik Kişilik Özellikleri Gösteren Birine Nasıl Davranmalı?

  • Narsist bireylere karşı açık sınırlar konulmalıdır.
  • Bu kişilerin manipülatif davranışlarının önüne geçilmeli ve bu tür eylemlere izin verilmemelidir.
  • Bu kişilere karşı, onları kaybetme endişesiyle hareket edilmemesi gerekir.
  • Eğer kaybetme korkusu varsa, bu korkunun altında yatan sebepler tespit edilmelidir.
  • Narsist bir bireyle karşılaştığımızda suçluluk, değersizlik veya yetersizlik gibi duygulara teslim olmamalı ve narsistin egosunu daha da besleyecek davranışlardan kaçınılmalıdır.
  • Bu kişileri değiştirmeye veya düzeltmeye yönelik çabalardan uzak durulmalıdır.
  • Narsist bir kişiye karşı hissedilen duygular, olumlu veya olumsuz, açıkça dile getirilmelidir.

Narsistik Kişilik Bozukluğu Tedavisi Nasıl Olur?

Narsist kişiler bunun bir sorun olduğunun farkında bile olmadıkları için; hatta kusursuz ve ayrıcalıklı kişiler oldukları inancıyla bunu bir sorun olarak bile görmedikleri için, kendi narsisizmleri ile ilgili destek almak üzere genellikle bir uzmana başvurmazlar. Narsistik kişilik bozukluğu olan bireyler genellikle kendi davranışlarının ilişkilerine ve yaşamlarına zarar verdiğini fark ettiklerinde terapiye başvurabilmektedir. Ancak bu durum nadirdir. Narsistik özelliklere sahip bireyler, genellikle kendi sorunlarını kabul etmekte zorluk çekerler. Psikoloğa başvurmaları genellikle başka bir yaşam olayı veya herhangi bir başka problem ve bunun psikolojileri üzerindeki etkileri için destek almak niyetiyle olur.

Bu durumda uzman, gözlem ve analizleri sonucunda kişide narsistik kişilik bozukluğunun varlığını tespit etse bile genellikle bunu kişiye bir “tanı” olarak söylemez. Bunun yerine, kişinin narsistik kişilik özelliklerini yumuşatmayı hedefleyen bir terapi stratejisi benimser. Bazı durumlarda psikiyatristler, danışanın terapi sürecinde daha etkili bir şekilde ilerlemesi için farkındalık yaratma amacı ile kişilik bozukluğu tanısını belirli bir aşamada danışan ile paylaşabilir. Ancak bu paylaşımın zamanı ve şekli, danışanın terapiye olan tepkisine ve terapistin değerlendirmesine bağlı olarak değişir.

Psikoterapi, narsist bireylerin daha sağlıklı sosyal ilişkiler kurmalarına ve kişisel gelişimlerine yardımcı olabilmektedir. Ancak narsisizm tedavisi kısa süreli değil, genellikle uzun süreli bir süreç gerektirir.

Terapi Almak

Konuşma terapileri, Narsistik Kişilik Bozukluğu’nun tedavisinde temel yöntemdir. Bu terapiler, bireyin diğer insanlarla sağlıklı iletişim kurmasını öğrenmesine yardımcı olur. Psikoterapi sürecine girmek, bireyin empati yeteneğini geliştirerek, kişisel ilişkilerde ve iş yaşamında daha uyumlu olmasını sağlar. Narsistik Kişilik Bozukluğu (NKB) tedavisi, genellikle Bilişsel Davranışçı Terapi gibi konuşma terapileri ile ele alınır. Bu bozukluğa sahip kişiler genellikle tedaviye karşı direnç gösterirler. Bu nedenle, tedavi süreci, bir klinik psikolog tarafından yürütülen uzun süreli psikoterapi ile yönetilmelidir. Terapi sürecinde genellikle bilişsel davranışçı terapi teknikleri tercih edilir.

İlaç Tedavisi

Narsistik kişilik bozukluğu, genelde ilaç tedavisiyle düzeltilmesi zor olan bir durumdur ancak bazen tedaviye ilaçlar da eşlik edebilir. NKB genellikle tek başına ilaçla tedavi edilmez; ancak, eşlik eden depresyon gibi diğer psikiyatrik durumlar varsa, antidepresanlar gibi ilaçlar tedaviye dahil edilebilmektedir. Bu ilaçlar NKB2yi tedavi etmek için değil, kişinin ruh halini dengelemeye ve dolayısıyla terapilere daha açık hale gelmesine yardımcı olur.  Bu bozuklukta ilaçlar tek başına bir çözüm sağlamaz. 

Yaşam Tarzı Değişikliklerinin Faydası

Narsisizm tedavisinde yaşam tarzı değişiklikleri yapmak da önemlidir. Alkol ve madde kullanımından kaçınmak, sağlıklı alışkanlıklar edinmek ve stres yönetimi tekniklerini uygulamak gibi davranışsal ve yaşam tarzındaki değişiklikler kişinin genel iyilik halini artırarak terapinin etkinliğini destekler. 

Narsistik Kişilik Bozukluğunu Anlama ve Yönetme Yolları

Narsistik Kişilik Bozukluğunu anlamak ve yönetmek, bireylerin bu durumla başa çıkabilmelerine yardımcı olur. Bu süreçte, özellikle empati kurma, sınırlar koyma ve psikolojik destek alma gibi bazı stratejiler kullanılabilir.

Empati Kurma

Narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler genellikle başkalarının duygularını anlamada güçlük çekerler. Terapi sürecinde, bu bireylerin empati yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olmak önemlidir. Psikoterapiler, narsist bireylerin duygusal olarak nasıl etkilediklerini ve başkalarının duygularını nasıl anlayabileceklerini öğrenmelerine yardımcı olmayı hedefler.

Sınır Koyma

Narsist kişilere karşı sınırların belirlenmesi, sağlıklı ilişkilerin sürdürülmesi için çok önemlidir. Psikolojik ve duygusal manipülasyon içeren davranışlar sınırlanmalı, kişisel güvenlik ve fiziksel sağlık korunmalıdır. Ayrıca bazı yıkıcı durumlarda narsistlerle iletişimi kademeli olarak azaltmak, toksik ilişki ve etkileşimlerden uzaklaşmayı kolaylaştırabilir.

Destek Alma

Narsistik kişilik bozukluğu olan bireyler ve onlarla ilişkisi olanlar için psikolojik destek almak çok faydalı olur. Profesyonel yardım, bu kişilik bozukluğunun üstesinden gelinmesinde ve ilişkilerin sağlıklı bir şekilde sürdürülmesinde büyük rol oynar. Terapiler, narsist bireylerin davranışlarını yönetmelerine ve sosyal etkileşimlerini iyileştirmelerine yardımcı olur.

Narsisizmde Kurban, Zorba ve Kurtarıcı Rolleri

Narsisizmde kurban, zorba ve kurtarıcı rolleri, narsistik bireylerin ilişkilerinde sıkça gözlenen dinamiklerdir. Bu roller, narsistik bireylerin çevrelerindeki insanları nasıl manipüle ettiklerini ve kendilerini nasıl konumlandırdıklarını anlamak açısından oldukça önemlidir:

Kurban Rolü

Narsist birey: Narsist kişiler, zaman zaman kurban rolüne bürünerek, çevrelerindeki insanlardan ilgi ve sempati çekmeye çalışırlar. Bu rolü oynarken, kendilerini yanlış anlaşılmış, haksızlığa uğramış veya mağdur olmuş biri olarak sunarlar. Böylece, başkalarının dikkatini üzerlerine çekerek, ihtiyaç duydukları övgü ve onayı alabilirler.

Etkilenen birey: Narsist kişiyle ilişki içindeki bireyler, bu kurban rolüne inandıklarında, narsist kişinin ihtiyaçlarını karşılamak için ellerinden geleni yapmaya çalışırlar. Bu, narsist bireye sürekli olarak yardım etme ve onun beklentilerini karşılama döngüsüne girmelerine yol açar.

Kurban rolündeki narsistik bireyler:

  1. Mağduriyet Hikayeleri: Sıkça geçmişte yaşadıkları zor deneyimleri, haksızlıkları ve mağduriyetleri anlatırlar. Bu hikayeler, çevrelerindeki insanların sempatisini kazanmaya ve destek sağlamaya yöneliktir.
  2. Sorumluluk Reddi: Kendi hatalarını veya sorunlarını kabul etmek yerine, suçu sürekli olarak başkalarına atarlar. Bu sayede, kendilerini hatasız ve masum gösterirler.
  3. Yardım Talebi: Sürekli olarak başkalarından yardım ve destek beklerler. Bu talepler, çevrelerindeki insanların sürekli olarak onların ihtiyaçlarına odaklanmasını sağlar.
  4. İlgi ve Şefkat Arayışı: Kurban rolü, narsistik bireyin sürekli ilgi ve şefkat ihtiyacını karşılar. Bu rolü oynayarak, çevrelerindeki insanların sürekli olarak onlara dikkat etmesini sağlarlar.

Zorba Rolü

Narsist birey: Narsist kişiler, ilişkilerinde zorba rolüne bürünmüşlerse, çevrelerindeki insanları kontrol etme ve güç gösterisi yapma eğilimindedirler. Bu rolde, başkalarını küçümseyebilir, aşağılayabilir ve manipüle edebilirler. Zorba davranışlar, narsist kişinin kendini güçlü ve üstün hissetmesini sağlar.

Etkilenen birey: Zorba rolündeki narsist kişilerle ilişki içinde olan bireyler, kendilerini sürekli olarak baskı altında ve değersiz hissedebilirler. Bu, kişinin özgüvenini zedeler ve narsist bireyin kontrolü altına girmesine yol açar. Uzun vadede, bu tür bir ilişki duygusal ve psikolojik olarak yıkıcı olabilir.

Zorba rolü, narsistik bireyin kendini güçlü ve üstün hissetmesini sağlar.

  1. Eleştiri ve Küçümseme: Başkalarına karşı sürekli eleştirici ve küçümseyici tavırlar sergilerler. Bu davranışlar, narsist bireyin kendisini üstün hissetmesini sağlar.
  2. Kontrol Edici Davranışlar: İnsanları kontrol etmek ve yönlendirmek için manipülatif taktikler kullanırlar. Bu, onların çevrelerindeki insanları baskı altında tutmasını ve kendi isteklerini dayatmasını sağlar.
  3. Güç Gösterisi: Güçlerini ve üstünlüklerini sürekli olarak göstermek için başkalarını ezmeye çalışırlar. Bu davranış, onların kendilerini güçlü ve korkulan biri olarak görmelerine yardımcı olur.
  4. Baskı Kurma: Çevrelerindeki insanları baskı altına alır ve onların özgüvenini zedelerler. Bu, narsistik bireyin kendi üstünlüğünü pekiştirmesine ve başkalarının üzerinde güç sahibi olmasına olanak tanır.

Kurtarıcı Rolü

Narsist birey: Narsist kişiler, kurtarıcı rolünü oynayarak çevrelerindeki insanlara yardım eden, sorunları çözen ve rehberlik eden biri gibi görünmeyi severler. Bu rol, onların üstünlük duygularını pekiştirir ve kendilerini önemli hissetmelerini sağlar. Ancak, bu yardım ve rehberlik genellikle karşı tarafın ihtiyaçlarına yönelik değil, narsist kişinin kendi ihtiyaçlarını tatmin etmeye yönelik olabilir.

Etkilenen birey: Kurtarıcı rolündeki narsist kişilerle ilişki kuran bireyler, başlangıçta kendilerini değerli ve önemli hissedebilirler. Ancak zamanla, bu yardım ve rehberliğin şartlı olduğunu ve narsist kişinin kontrol ve manipülasyon aracı olarak kullanıldığını fark edebilirler.

Kurtarıcı rolündeki narsistik bireyler:

  1. Yardım Edici Görünüm: Başkalarına yardım etmek için sürekli fırsatlar ararlar. Bu yardımları yaparken, aslında kendi üstünlük ve değer duygularını pekiştirirler.
  2. Kontrol ve Güç: Yardım ettikleri insanları kontrol altında tutma eğilimindedirler. Yardım ettikleri kişiler üzerinde bir tür bağımlılık yaratırlar, böylece kendilerini güçlü ve kontrol sahibi hissederler.
  3. Üstünlük ve Saygı: Kurtarıcı rolü, narsistik bireyin başkalarının gözünde saygı ve hayranlık kazanmasını sağlar. Bu sayede, çevrelerindeki insanların onları üstün ve önemli biri olarak görmesini sağlarlar.
  4. Bağımlılık Yaratma: Kurtarıcı olarak, yardım ettikleri kişilerin sürekli olarak onlara ihtiyaç duymasını sağlarlar. Bu bağımlılık, narsistik bireyin kendini değerli ve önemli hissetmesini pekiştirir.

Narsistik İlişkilerde Roller Arasındaki Geçiş

Narsist kişilikler, duruma ve ihtiyaca göre bu roller arasında geçiş yaparak çevresindeki insanları manipüle eder ve kendi ihtiyaçlarını karşılarlar. Bu durum, narsist kişiyle ilişki içinde olan bireyler için oldukça kafa karıştırıcı ve yıpratıcı olabilir. Roller arasındaki bu geçişler, onların çevrelerindeki insanları manipüle etme ve kontrol altında tutma stratejilerinin bir parçasıdır. Kurban rolünü oynayarak ilgi ve sempati toplarken, kurtarıcı rolüne geçerek çevrelerindeki insanların saygısını ve hayranlığını kazanırlar. Zorba rolü ise çevrelerindeki insanları kontrol etme ve güç gösterisi yapma ihtiyaçlarına hizmet eder. Bu dinamikler, narsistik bireyin ilişkilerini kendi ihtiyaçları doğrultusunda yönlendirmesini sağlar. Bu tür dinamikleri anlamak ve bunlarla başa çıkmak, sağlıklı sınırlar koymak ve gerektiğinde profesyonel destek almak önemlidir.

Özetleyelim:

Narsistik kişilik bozukluğu konusundaki bu yazımız boyunca, narsizmin sadece bireysel ilişkilerde değil, aynı zamanda sosyal ilişkilerde de ne tür etkilere sahip olduğunu ele aldık. Ayrıca bu durumu yönetmek için gereken adımların neler olduğunu tartıştık.

Sonuç olarak, narsistik kişilik bozukluğunun üstesinden gelmek hem bireyin kendisi için hem de onunla etkileşimde bulunanlar için zorlayıcı olabilir. Ancak, uygun terapi ve destekle, narsist bireyler ve onlarla ilişkisi olan kişiler için daha sağlıklı ve dengeli ilişkilerin mümkün olduğunu söyleyebiliriz.

Empati, sınır koyma ve destek arama, bu sürecin temel bileşenleri olarak öne çıkmaktadır. Bu yolculukta bilgi ve anlayışın gücünün, narsisizmi anlamada ve yönetmede kritik bir rol oynadığını bir kez daha hatırlatmakta fayda var.

Sık Sorulan Sorular

Narsisizm, genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi ile oluşabilir. Genetik yatkınlık, çocukluk deneyimleri ve ebeveyn tutumları etkili olabilir.

Evet, narsisizm tedavi edilebilir ancak bu, uzun süreli bir terapi gerektirir. Terapi almak (özellikle bilişsel davranışçı terapi), narsistik bireylerin düşünce ve davranış kalıplarını değiştirmelerine yardımcı olabilir. Narsistik kişilik bozukluğu, ilaç tedavisiyle düzeltilmesi zor olan bir bozukluktur. Bu bozukluğa sahip kişiler genellikle tedaviye karşı direnç gösterirler, bu nedenle genellikle uzun süreli psikoterapi süreci gerekir.

Narsisistik bireyler değişim gösterebilir, ancak bu genellikle uzun vadeli bir süreçtir ve kişinin tedaviye açık olması gereklidir.

Bunun tek bir kısa bir cevabı yoktur. Öncelikle sınırlar koymak, kendinizi korumak ve gerektiğinde profesyonel yardım almak, narsist biriyle başa çıkmak için başlangıç noktasıdır. Bu konuda uzman desteği almayı düşünebilirsiniz.

Özgüven, kişinin kendine güvenmesi ve değer vermesidir. Narsisizm ise aşırı v orantısız bir özgüven, beğenilme arzusu, büyüklenmecilik ve özellikle empati eksikliği ile karakterizedir.

Narsistik yaralanma, narsistik bireyin eleştiri veya reddedilme gibi durumlarda yaşadığı yoğun duygusal acıdır. Bu, kişinin savunma mekanizmalarını tetikler.

Picture of Kln. Psk. Burak Uçkun
Kln. Psk. Burak Uçkun

Hipnoterapi diplomasını dünyanın ulusal akreditasyona sahip ilk Hipnoterapi Akademisi olan, ABD Los Angeles’taki HMI College of Hypnotherapy‘de aldı. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi “Psikoloji” bölümünden, yüksek onur derecesiyle bölüm ikincisi olarak mezun oldu. “Klinik Psikoloji” alanında Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Beykent Üniversitesi‘nde başarıyla tamamlayarak, Uzman Klinik Psikolog unvanını aldı. Psikoloji alanındaki uzmanlığının yanı sıra inşaat mühendisliği lisans diplomasına da sahip olan Klinik Psikolog Burak Uçkun, "American Hypnosis Association" akredite hipnoterapistler listesinde yer almaktadır. Yetişkinler için Bilişsel Davranışçı Terapi ve Hipnoterapi yönelimli Psikoterapi hizmetleri vermekle beraber alandaki uzmanlara Hipnoz eğitimleri de vermektedir.

Yazarın Tüm Makaleleri
Picture of Kln. Psk. Burak Uçkun
Kln. Psk. Burak Uçkun

Hipnoterapi diplomasını dünyanın ulusal akreditasyona sahip ilk Hipnoterapi Akademisi olan, ABD Los Angeles’taki HMI College of Hypnotherapy‘de aldı. İstanbul Nişantaşı Üniversitesi “Psikoloji” bölümünden, yüksek onur derecesiyle bölüm ikincisi olarak mezun oldu. “Klinik Psikoloji” alanında Yüksek Lisans eğitimini İstanbul Beykent Üniversitesi‘nde başarıyla tamamlayarak, Uzman Klinik Psikolog unvanını aldı. Psikoloji alanındaki uzmanlığının yanı sıra inşaat mühendisliği lisans diplomasına da sahip olan Klinik Psikolog Burak Uçkun, "American Hypnosis Association" akredite hipnoterapistler listesinde yer almaktadır. Yetişkinler için Bilişsel Davranışçı Terapi ve Hipnoterapi yönelimli Psikoterapi hizmetleri vermekle beraber alandaki uzmanlara Hipnoz eğitimleri de vermektedir.

Yazarın Tüm Makaleleri

Bunlar da ilginizi çekebilir:

Sorularınız mı var?

Telefon veya e-posta ile irtibata geçmekten çekinmeyin